Code 372 op een rijbewijs is een beperkingscode die aangeeft dat de houder alleen voertuigen mag besturen die zijn uitgerust met een alcoholslot. Dit betekent dat de bestuurder het voertuig pas kan starten nadat hij of zij in het apparaat heeft geblazen en de ademwaarde onder de vastgestelde grens ligt. De code wordt opgelegd door het CBR als maatregel na een ernstige overtreding in het verkeer. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over code 372, van de praktische gevolgen tot de mogelijkheden om de code te laten verwijderen.
Welke beperking legt code 372 op aan een rijbewijs?
Code 372 verplicht de rijbewijshouder om uitsluitend te rijden in een voertuig dat is voorzien van een gecertificeerd alcoholslot. Het alcoholslot meet de alcoholconcentratie in de adem voordat de motor kan starten. Rijdt de houder in een voertuig zonder dit apparaat, dan is dat een overtreding van de rijbewijsvoorwaarden en kan het rijbewijs worden ingevorderd.
In de praktijk betekent dit dat de bestuurder flink wordt beperkt in zijn of haar mobiliteit. Niet elk voertuig is geschikt voor de installatie van een alcoholslot, en de kosten van aanschaf en onderhoud van het apparaat komen voor rekening van de rijbewijshouder zelf. Daarnaast is het alcoholslot gekoppeld aan een begeleidingsprogramma: de houder moet regelmatig langs een erkende instelling om de gegevens uit het slot te laten uitlezen en te bespreken.
De beperkingscode staat vermeld op de achterkant van het rijbewijs, in het vakje dat bestemd is voor bijzondere bepalingen. Zolang de code actief is, geldt de verplichting voor alle voertuigen in de categorie waarvoor het rijbewijs is afgegeven.
Hoe komt code 372 op een rijbewijs terecht?
Code 372 wordt opgelegd door het CBR als onderdeel van het Alcoholslotprogramma (ASP). Dit programma wordt gestart wanneer een bestuurder bij een verkeerscontrole een ademalcoholgehalte heeft van 570 microgram per liter uitgeademde lucht of hoger, wat overeenkomt met een bloedalcoholgehalte van circa 1,3 promille of meer.
Het traject dat leidt tot code 372 verloopt als volgt:
- De politie constateert een ernstige rijden-onder-invloed-overtreding en stelt het rijbewijs in bewaring.
- Het CBR ontvangt een mededeling van de politie en start een onderzoek naar de rijgeschiktheid.
- Het CBR legt het Alcoholslotprogramma op als maatregel. Dit programma duurt doorgaans twee jaar.
- De bestuurder laat een gecertificeerd alcoholslot installeren in zijn of haar voertuig.
- Het rijbewijs wordt opnieuw afgegeven met code 372 vermeld als beperkingscode.
Het is belangrijk te weten dat het Alcoholslotprogramma in Nederland tijdelijk buiten werking is gesteld na een uitspraak van de Hoge Raad. De wetgeving rondom dit programma is sindsdien herzien. Raadpleeg altijd de actuele informatie van het CBR of een juridisch adviseur voor de meest recente stand van zaken in 2026.
Wat is het verschil tussen code 372 en andere rijbewijscodes?
Code 372 is een zogenaamde beperkingscode die voortvloeit uit een opgelegde maatregel, terwijl de meeste andere rijbewijscodes medische of technische beperkingen vastleggen. Het onderscheid is belangrijk: medische codes gelden vaak permanent, terwijl code 372 in principe tijdelijk van aard is en gekoppeld is aan een programma met een vaste looptijd.
Ter vergelijking: andere veelvoorkomende codes zijn:
- Code 01: Verplicht gebruik van een bril of contactlenzen tijdens het rijden.
- Code 78: Rijbewijs geldig uitsluitend voor voertuigen met automatische transmissie.
- Code 100, 101 of 105: Medische beperkingen die voortkomen uit een gezondheidsonderzoek door het CBR, zoals beperkingen in rijduur of rijgebied.
- Code 372: Uitsluitend rijden in een voertuig met een gecertificeerd alcoholslot.
Medische codes worden opgelegd na een rijgeschiktheidsonderzoek en zijn bedoeld om de veiligheid van de bestuurder en anderen te waarborgen. Code 372 is specifiek een gedragsmaatregel: hij richt zich op het beperken van het risico op herhaling van rijden onder invloed. Dit maakt code 372 uniek in zijn aard binnen het Nederlandse rijbewijsstelsel.
Mag je met code 372 in een lesauto rijden?
Nee, met code 372 op het rijbewijs mag je in principe niet als rijinstructeur in een lesauto rijden. De code verplicht de houder namelijk om uitsluitend te rijden in een voertuig dat is uitgerust met een gecertificeerd alcoholslot. Een standaard lesauto beschikt daar niet over, wat betekent dat rijden daarin in strijd is met de rijbewijsvoorwaarden.
Voor rijscholen en rijinstructeurs is dit een relevant gegeven. Een rijinstructeur met code 372 op zijn rijbewijs kan zijn werkzaamheden niet gewoon voortzetten, tenzij de lesauto wordt voorzien van een alcoholslot. Dit is in de praktijk zelden haalbaar, omdat een lesauto een gedeeld voertuig is dat door meerdere partijen wordt gebruikt en moet voldoen aan specifieke eisen van het CBR en het IBKI voor examens en lessen.
Bovendien vereist het CBR voor de WRM-bevoegdheid (de bevoegdheid om als rijinstructeur te mogen lesgeven) een geldig rijbewijs B zonder bepaalde beperkingscodes. Een rijbewijs met code 372 voldoet niet aan de toelatingseisen voor het IBKI-examen om rijinstructeur te worden. Dit betekent dat zowel het lesgeven als het behalen van de instructeursbevoegdheid geblokkeerd zijn zolang de code actief is op het rijbewijs.
Hoe kun je code 372 laten verwijderen van je rijbewijs?
Code 372 wordt automatisch verwijderd wanneer het Alcoholslotprogramma met goed gevolg is afgerond. De standaard looptijd van het programma bedraagt twee jaar, mits de deelnemer zich aan alle voorwaarden houdt en geen overtredingen registreert in het alcoholslot. Na afronding geeft het CBR een nieuw rijbewijs af zonder de beperkingscode.
Om code 372 succesvol van het rijbewijs te laten verwijderen, gelden de volgende voorwaarden:
- Het alcoholslot moet gedurende de volledige programmaperiode in het voertuig geïnstalleerd blijven.
- De geregistreerde gegevens in het slot mogen geen pogingen tot rijden met alcohol boven de grenswaarde bevatten.
- De deelnemer moet alle verplichte begeleidingsgesprekken hebben gevolgd bij een erkende instelling.
- Er mogen geen nieuwe verkeersdelicten zijn begaan tijdens de looptijd van het programma.
Voldoet de deelnemer niet aan de voorwaarden, dan kan het CBR het programma verlengen of alsnog overgaan tot een rijverbod. Wie bezwaar wil maken tegen de oplegging van het programma of vragen heeft over de voortgang, kan terecht bij het CBR of een gespecialiseerde verkeersrechtadvocaat.
Hoe Lesautolease.nl rijscholen ondersteunt bij rijbewijsvragen en wagenpark
Als rijschoolhouder heb je genoeg aan je hoofd: leerlingen begeleiden, roosters plannen en zorgen dat je lesauto altijd inzetbaar is. Lesautolease.nl begrijpt dat en ontzorgt rijscholen volledig op het gebied van hun wagenpark. Of je nu een startende rijschool hebt of al jaren succesvol in de branche bent, Lesautolease.nl biedt een passende leaseoplossing zonder onnodige drempels.
Wat Lesautolease.nl voor jouw rijschool regelt:
- Full operational lease: één vast maandbedrag inclusief verzekering, wegenbelasting, onderhoud en schadeherstel. Geen verrassingen, geen extra rekeningen.
- Financial lease: meer financiële regie, waarbij je aan het einde van de looptijd eigenaar wordt van de lesauto.
- Eerlijk kilometerbeleid: je betaalt per gereden kilometer en krijgt geld terug over niet-gereden kilometers.
- Vervangende lesauto binnen 24 uur: via Lesautoverhuur.nl staat er bij uitval snel een vervangende auto aan de deur, zodat je geen les hoeft te annuleren.
- Starters welkom: ook zonder jaarcijfers ga je gewoon om tafel voor een advies op maat.
Wil je weten welke leaseoplossing het beste past bij jouw rijschool? Bekijk de lease-opties of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Kan ik als rijschoolhouder een lesauto leasen als een van mijn instructeurs code 372 op zijn rijbewijs heeft?
Ja, als rijschoolhouder kun je gewoon een lesauto leasen, maar de instructeur met code 372 mag die auto niet besturen tenzij er een gecertificeerd alcoholslot in is geïnstalleerd. In de praktijk betekent dit dat je die instructeur tijdelijk andere taken moet geven of zijn contract moet herzien, want een standaard lesauto voldoet niet aan de rijbewijsvoorwaarden van code 372. Het is verstandig om hierover juridisch advies in te winnen en het CBR te raadplegen voor de specifieke gevolgen voor jouw rijschool.
Wat zijn de kosten van het Alcoholslotprogramma en wie betaalt die?
Alle kosten van het Alcoholslotprogramma komen volledig voor rekening van de rijbewijshouder zelf. Dit omvat de aanschaf en installatie van het alcoholslot (doorgaans tussen de €1.500 en €2.500), maandelijkse huurkosten van het apparaat, verplichte uitleessessies bij een erkende instelling en eventuele administratiekosten van het CBR. De totale kosten over de volledige programmaperiode van twee jaar kunnen oplopen tot enkele duizenden euro's.
Wat gebeurt er als ik tijdens het Alcoholslotprogramma toch rij in een voertuig zonder alcoholslot?
Rijden in een voertuig zonder gecertificeerd alcoholslot terwijl code 372 op je rijbewijs staat, is een directe overtreding van je rijbewijsvoorwaarden. Het CBR kan je rijbewijs onmiddellijk invorderen en het programma wordt niet afgerond, wat kan resulteren in een rijverbod. Daarnaast riskeer je een strafrechtelijke vervolging, omdat je feitelijk zonder geldig rijbewijs rijdt.
Kan ik bezwaar maken tegen het opleggen van code 372 en het Alcoholslotprogramma?
Ja, je kunt bezwaar maken bij het CBR binnen zes weken na ontvangst van de beschikking. Als het bezwaar wordt afgewezen, kun je vervolgens in beroep gaan bij de bestuursrechter. Gezien de complexiteit van dit soort zaken is het sterk aan te raden een gespecialiseerde verkeersrechtadvocaat in te schakelen, die de juridische mogelijkheden voor jouw specifieke situatie kan beoordelen en je door de procedure kan begeleiden.
Geldt code 372 ook voor motorrijden of alleen voor auto's?
Code 372 geldt voor alle voertuigcategorieën waarvoor het rijbewijs is afgegeven, dus ook voor motorrijden als dat op jouw rijbewijs staat. In de praktijk is het echter technisch zeer lastig of onmogelijk om een gecertificeerd alcoholslot te installeren op een motor. Dit betekent dat je tijdens de looptijd van het programma de motorrijbevoegdheid feitelijk niet kunt gebruiken. Neem contact op met het CBR voor de exacte gevolgen voor jouw specifieke rijbewijscategorieën.
Wordt code 372 zichtbaar voor werkgevers of andere instanties die mijn rijbewijs controleren?
Ja, code 372 staat vermeld op de achterkant van je rijbewijs en is dus zichtbaar voor iedereen die je rijbewijs inziet, zoals werkgevers, verhuurders van voertuigen of handhavingsinstanties. Dit kan praktische gevolgen hebben, bijvoorbeeld als je werk maakt van rijden als beroep of als je een huurauto wilt huren. Autoverhuurbedrijven zijn niet verplicht een voertuig te verhuren aan iemand met code 372, omdat zij geen alcoholslot hebben geïnstalleerd in hun voertuigen.
Kan ik tijdens het Alcoholslotprogramma al beginnen met het behalen van aanvullende rijbewijscategorieën?
Nee, zolang code 372 actief op je rijbewijs staat, kun je in principe geen nieuwe rijbewijscategorieën behalen of aanvullende bevoegdheden aanvragen, zoals de WRM-bevoegdheid voor rijinstructeurs. Het CBR stelt namelijk als eis dat een rijbewijs vrij is van bepaalde beperkingscodes voor toelating tot specifieke examens en programma's. Je zult dus moeten wachten totdat het Alcoholslotprogramma succesvol is afgerond en het rijbewijs zonder code 372 is afgegeven.
